Searc Page

Ω3 λιπαρά οξέα, το Α και το Ω στη διατήρηση της υγείας

02/14/2022

Γνωρίζατε ότι το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από περίπου 37 τρισεκατομμύρια κύτταρα, κάθε ένα από τα οποία περιέχει σημαντικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που χρειάζεται ο οργανισμός για να παραμείνει υγιής και λειτουργικός;

Τα ωμέγα-3 αποτελούν θεμελιώδη συστατικά για την κυτταρική υγεία και επομένως και για τη συνολική υγεία του οργανισμού σε όλες τις φάσεις ζωής του ανθρώπου.

Τι είναι όμως τα ωμέγα λιπαρά οξέα;

Τα ωμέγα λιπαρά οξέα ανήκουν στα ακόρεστα λιπαρά οξέα, μια υποκατηγορία των λιπιδίων ή αλλιώς του λίπους. Κατατάσσονται ανάλογα με τη χημική τους δομή σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Βασικά μονοακόρεστα λιπαρά οξέα είναι τα ω7 και ω9, ενώ τα σπουδαιότερα πολυακόρεστα είναι τα ω3 και ω6 λιπαρά οξέα. Όλα τους θεωρούνται πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, καθώς το κάθε ένα από αυτά παίζει τον δικό του σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού.

Ποια είναι τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα;

Οι τρεις τύποι ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που είναι γνωστά για οφέλη τους στην υγεία του ανθρώπου είναι το Α-λινολενικό οξύ (ALA), που βρίσκεται συνήθως στα φυτικά έλαια και σπόρους όπως η σόγια, ο λιναρόσπορος και ο σπόρος Chia και τα εικοσαπεντανοϊκό οξύ (EPA) και εικοσιδυαεξανοϊκό οξύ (DHA), που εντοπίζονται συνήθως σε ιχθυέλαια, λιπαρά ψάρια, μύδια και θαλάσσια φυτά. Αν και θεωρούνται απαραίτητα για τη διατήρηση της υγείας, το σώμα δεν μπορεί να τα παράγει μόνο του από το μηδέν και ως εκ τούτου είναι αναγκαίο να τα λαμβάνει μέσω της τροφής του, σε καθημερινή βάση. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο οργανισμός μπορεί να χρησιμοποιήσει το ALA μόνο αφού το μετατρέψει σε EPA & DHA και αυτό σε ένα πολύ μικρό ποσοστό της τάξεως του 10%. Όπως είναι φυσικό, αυτή η μετατροπή δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού μας στα δυο απαραίτητα λιπαρά οξέα EPA και DHA και επομένως η πρόσληψή τους από τροφές πλούσιες σε αυτά είναι απαραίτητη.

Τι κάνει τα ωμέγα-3 λιπαρά τόσο ξεχωριστά και σημαντικά για την διατήρηση της υγείας;

Τα ωμέγα-3 αποτελούν ουσιαστικό μέρος των κυτταρικών μεμβρανών σε όλο το σώμα και επηρεάζουν τη λειτουργία των κυτταρικών υποδοχέων σε αυτές τις μεμβράνες. Αποτελούν το σημείο εκκίνησης για την παραγωγή ορμονών που ρυθμίζουν την πήξη του αίματος, τη συστολή και διαστολή των τοιχωμάτων των αρτηριών και καταστέλλουν τη φλεγμονή. Επίσης συνδέονται με υποδοχείς στα κύτταρα που ρυθμίζουν τη γενετική λειτουργία.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε ενημερώσεις από την εταιρεία μας και να μαθαίνετε πρώτοι τις εξελίξεις σε νέα προϊόντα.

Ως απόρροια των παραπάνω, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων. Ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση, τα  επίπεδα της LDL και HDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, μειώνοντας τον κίνδυνο για εμφάνιση εμφράγματος και στεφανιαίας νόσου. Ακόμα, σημαντικός είναι ο ρόλος τους και για την υγεία των οστών, καθώς φαίνεται να περιορίζουν τον σχηματισμό θρομβώσεων στις αρθρώσεις και τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης και ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Ακόμα, όλο και περισσότερα αποτελέσματα ερευνών υποστηρίζουν τη δράση τους στη βελτίωση των γνωστικών λειτουργών και στην ενίσχυση της μνήμης, στην πρόληψη εγκεφαλικών παθήσεων και στη διαχείριση ψυχικών νοσημάτων. Επιπλέον, συμβάλλουν σημαντικά στην υγεία των ματιών, καθώς επηρεάζουν την ανάπτυξη του οπτικού συστήματος των βρεφών και δρουν προστατευτικά ως προς την εκφύλιση ωχράς κηλίδας, το σύνδρομο ξηροφθαλμίας, την αύξηση ενδοφθάλμιας πίεσης & την εμφάνιση γλαυκώματος.

Ωστόσο, η συνεισφορά των ω3 στην υγεία του ανθρώπινου οργανισμού δεν σταματάει εδώ. Η συνεχής εξέλιξη της επιστήμης υποδεικνύει τα οφέλη των ω3 λιπαρών οξέων στη δερματική υγεία, στην ενίσχυση της γονιμότητας και στα δυο φύλα, στη βελτίωση της υγείας κατά την εγκυμοσύνη και στην πρόληψη έναντι διάφορων μορφών καρκίνου. Παρ’ όλα αυτά, περισσότερα αποτελέσματα ερευνών αναμένονται ώστε να καταλήξουμε σε πιο στέρεα συμπεράσματα ως προς αυτές τις περιπτώσεις.

Πόσα ω3 λιπαρά οξέα χρειάζεται ένας οργανισμός;

Σε αντίθεση με άλλα θρεπτικά συστατικά όπως οι πρωτεΐνες ή οι βιταμίνες, δεν υπάρχουν σαφείς συστάσεις σχετικά με την ημερήσια, συνιστώμενη δοσολογία EPA και DHA. Το κατώτατο όριο ημερήσιας πρόσληψης EPA & DHA ορίζεται στα 0,25g, ενώ ανώτατο όριο δεν φαίνεται να υπάρχει. Οι ειδικοί στον τομέα της υγείας προτείνουν συνήθως την προσαρμογή της ημερήσιας πρόσληψης στο στάδιο ζωής του κάθε ατόμου, την κατάσταση υγείας του, το διατροφικό του προφίλ και τα πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα.

Γιατί υπάρχει ανάγκη συμπληρωματικής λήψης ω3 στον παγκόσμιο πληθυσμό;

Το πρόβλημα εντοπίζεται στην μη εξασφάλιση τους μέσω της διατροφής. Πιο συγκεκριμένα, φαίνεται πως ο σύγχρονος άνθρωπος δεν καταναλώνει σε σωστή συχνότητα και ποσότητα τροφές όπως ψάρια και θαλασσινά, αλλά και στις περιπτώσεις που το κάνει, βρίσκεται θύμα της βιομηχανοποίησης, η οποία στερεί από την τροφή του τα πολύτιμα ω3 λιπαρά οξέα. Παράλληλα φαίνεται να υπερκαταναλώνει καθημερινά φυτικά έλαια, συνήθως θερμικά επεξεργασμένα, πλούσια σε trans λιπαρά, ή άλλα κορεσμένα λίπη ζωικής προέλευσης, ιδιαίτερα βλαπτικά για την υγεία. Ακόμα, όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που επιλέγουν να ακολουθήσουν μια vegetarian ή vegan διατροφή, με αποτέλεσμα την πλήρη αποφυγή θαλασσινών και επομένως EPA & DHA λιπαρών οξέων και την ταυτόχρονη αύξηση πρόσληψης των υπόλοιπων ωμέγα λιπαρών οξέων μέσω φυτικών πηγών.

Αυτό καταλήγει να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην υγεία, καθώς η αναλογία των προσλαμβανόμενων ωμέγα λιπαρών οξέων και κυρίως των ω6 προς ω3 λιπαρών οξέων, αμβλύνεται υπερβολικά.

Σύμφωνα με πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα, η αναλογία αυτή θα έπρεπε να βρίσκεται στο 4:1 (ω6:ω3), ενώ στον σύγχρονο δυτικό κόσμο έχει εντοπιστεί στο 16-17:1 (ω6:ω3)!

Ως αποτέλεσμα, ευνοείται η δημιουργία φλεγμονών στο σώμα που οδηγεί με τη σειρά της σε πληθώρα άλλων προβλημάτων υγείας.

Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η περεταίρω συμπληρωματική πρόσληψη EPA και DHA αποτελεί συχνά επιτακτική ανάγκη, καθώς είναι ο μόνος πρακτικός τρόπος για να καλυφθούν οι καθημερινές ανάγκες του οργανισμού σε  ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Σύμφωνα με το Harvard Medical School, για υγιείς πληθυσμούς, προτείνεται η συμπληρωματική πρόσληψη περίπου 1 g τη μέρα EPA & DHA.

Με ποια κριτήρια πρέπει να γίνεται η επιλογή ενός συμπληρώματος ω3 λιπαρών οξέων;

Είναι σημαντικό να αξιολογείται η συνολική ποιότητα ενός συμπληρώματος διατροφής.

1. Καλό είναι να ελέγχετε είναι η περιεκτικότητα του ιχθυελαίου σε ω3 λιπαρά οξέα. Επιλέξτε συμπληρώματα όχι απλά με μεγάλη ποσότητα ιχθυελαίου, αλλά και με υψηλή περιεκτικότητα σε ω3 λιπαρά οξέα και συγκεκριμένα στα πολύτιμα EPA & DHA. Όσο πιο μεγάλη η περιεκτικότητα του ιχθυελαίου σε EPA & DHA, τόσο μεγαλύτερο το όφελος για την υγεία σας.

2. Αναζητήστε συμπληρώματα ω3 που προέρχονται από ψάρια μικρού μεγέθους, ανοιχτής θαλάσσης, καθώς μεγαλύτερα ψάρια όπως ο σολομός και τα φαλαινοειδή συσσωρεύουν τεράστιες ποσότητες βαρέων μετάλλων που αφήνουν κατάλοιπα, ακόμα και μετά τις ειδικές μεθόδους απομάκρυνσής τους. Επιπλέον, ψάρια εκτροφείου, όπως ο σολομός, συνήθως δέχονται μεγάλες ποσότητες αντιβιοτικών και καταναλώνουν τροφή φτωχή σε ω3 λιπαρά οξέα, με αποτέλεσμα να είναι περισσότερο επιβαρυντικά και τελικά, όχι τόσο ωφέλιμα για την υγεία.

3. Ελέγξτε την περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α. Τα συμπληρώματα μουρουνέλαιου επιλέγονται συχνά για την συμπληρωματική λήψη ω3 λιπαρών οξέων. Αν και δεν  υπάρχει ανώτατο όριο ημερήσιας πρόσληψης για τα ω3, υπάρχει για τη βιταμίνη Α, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό του μουρουνέλαιου. Είναι σημαντικό να μη λαμβάνετε συνολικά περισσότερα από 1,5mg βιταμίνης Α την ημέρα από τροφή και συμπληρώματα σε συνδυασμό!

4. Τέλος, δώστε προσοχή στην συσκευασία των ω3 λιπαρών οξέων, καθώς αυτή επηρεάζει σημαντικά τη διάρκεια και την ποιότητα ζωής του σκευάσματος. Έχετε κατά νου ότι όταν οι κάψουλες ακουμπάνε μεταξύ τους, γίνονται λιγότερο ανθεκτικές και αλλοιώνονται ευκολότερα στο πέρασμα του χρόνου. Η συσκευασία με blister αποτελεί τον πιο ασφαλή τρόπο μακροπρόθεσμης συντήρησής τους.

Σε κάθε περίπτωση, ζητήστε τη γνώμη κάποιου ειδικού υγείας, ώστε να σας κατευθύνει σχετικά με την ποσότητα ω3 λιπαρών οξέων που αντιστοιχεί στις δικές σας προσωπικές ανάγκες.

Σχετική βιβλιογραφία

Bda.uk.com. 2022. Omega-3. [online] Available at: <https://www.bda.uk.com/resource/omega-3.html> [Accessed 28 January 2022].

Calder, P., 2017. Very long-chain n-3 fatty acids and human health: fact, fiction and the future. Proceedings of the Nutrition Society, 77(1), pp.52-72.

Harvard Health. 2022. Omega-3 supplements may improve heart health – Harvard Health. [online] Available at: <https://www.health.harvard.edu/heart-health/omega-3-supplements-may-improve-heart-health> [Accessed 28 January 2022].

Innes, J. and Calder, P., 2020. Marine Omega-3 (N-3) Fatty Acids for Cardiovascular Health: An Update for 2020. International Journal of Molecular Sciences, 21(4), p.1362.

Kostoglou-Athanassiou, I., Athanassiou, L. and Athanassiou, P., 2020. The Effect of Omega-3 Fatty Acids on Rheumatoid Arthritis. Mediterranean Journal of Rheumatology, 31(2), p.190.

New England Journal of Medicine, 2018. n−3 Fatty Acid Supplementation and Dry Eye Disease. 379(7), pp.690-691.

Saini, R. and Keum, Y., 2018. Omega-3 and omega-6 polyunsaturated fatty acids: Dietary sources, metabolism, and significance — A review. Life Sciences, 203, pp.255-267.

Singh, J., 2020. Dietary Sources of Omega-3 Fatty Acids Versus Omega-3 Fatty Acid Supplementation Effects on Cognition and Inflammation. Current Nutrition Reports, 9(3), pp.264-277.

Κοινοποίηση Άρθρου

Προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο

omegazym PLUS

omegazym® PLUS

Ιχθυέλαιο, υψηλής συγκέντρωσης Ωμέγα 3 λιπαρών οξέων για ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος, των αρθρώσεων, των οστών, της όρασης και του εγκέφαλου.

Ιχθυέλαιο, υψηλής συγκέντρωσης Ωμέγα 3 λιπαρών οξέων για ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος, των αρθρώσεων, των οστών, της όρασης και του εγκέφαλου.